HƯỚNG DẪN SƯU TẦM TEM

Sưu tập mở


          Trong vài năm trở lại đây, tại triển lãm tem ở một số nước Châu Âu xuất hiện một loại sưu tập mới được gọi là Sưu tập Mở (tiếng Pháp: Classe ouverte, tiếng Anh: Open Class hoặc Social Philately).

          Pháp và các nước công nhận sưu tập mở sau thời gian thử nghiệm đã thống nhất trình lên liên đoàn tem chơi Quốc tế (FIP) một bản quy định về sưu tập mở và tổ chức này sau khi xem xét, nhận định qua 4 cuộc triển lãm quốc gia đã bổ sung và công bố các tiêu chí có liên quan.

          Khác biệt chính của sưu tập mở với các dạng sưu tập tem khác là ngoài những vật phẩm bưu chính thông thường (bắt buộc tỷ lệ tối thiểu là 50%), còn lại tối đa 50% là các vật phẩm phi bưu chính, có thể là: thẻ điện thoại, bưu phẩm, tiền, huy chương, bút tích, hóa đơn có hình, phong bì in tiêu đề, vé nhạc kịch, nhãn hàng hóa, tờ gấp quảng cáo, tiêu bản côn trùng, hoa lá thực vật …

          Trong kho tàng vô cùng dồi dào các vật phẩm có liên quan đến đề tài ưa chuộng để lựa chọn, tác giả phải chú trọng đến sự cân bằng, tính hài hòa, yếu tố thẩm mỹ của tổng thể bộ sưu tập.

          Do vậy, khi triển khai sưu tập mở bạn cần chú ý những vấn đề sau:

1. Không phân chia phần vật phẩm bưu chính (tỷ lệ 50% tối thiểu) và phần vật phẩm phi bưu chính (tỷ lệ 50% tối đa), thành hai phần rõ rệt mà để hai vật phẩm này đi kèm nhau, đan xen lẫn nhau và tôn tạo lẫn nhau.

          Nếu các vật phẩm có hình khối (hoặc có kích thước lớn) không thể đưa lên khung thì chú dẫn trên khung là chúng được trưng bày trong tủ kính để cạnh.

          2. Không chấp nhận những hình ảnh quét từ sách, báo, tải từ mạng Internet.

          Việc đánh giá và cho điểm bộ sưu tập mở cũng có những nét riêng. Ban giám khảo gồm 5 ủy viên (2 nhà sưu tập tem và 3 người không chơi tem), Chủ tịch Ban giám khảo phải là 1 trong 2 nhà sưu tập tem đó

          Thang điểm dành cho bộ sưu tập mở:

          - Độc đáo và sáng tạo                        20 điểm

          - Am hiểu đề tai                        20 điểm

          - Sưu tập vật phẩm bưu chính             20 điểm

          - Sưu tập vật phẩm phi bưu chính       20 điểm

          - Trình bày                               20 điểm

          Tổng cộng:                               100 điểm

          Hiện nay, có hai phe tranh luận với những ý kiến hoàn toàn trái ngược nhau về sưu tập mở:

          * Phe phản đối: đa số là các nhà nghiên cứu kỳ cựu, sưu tập tem cao tuổi, tỏ ra trung thành với lề lối cổ truyền, muốn giữ nguyên cách trình bày bộn sưu tập triển lãm theo đúng các quy tắt chặt chẽ mà FIP đã ấn định lâu nay.

          - Phe này cho rằng số lượng vật phẩm tem bưu chính hiện khá phong phú nên chẳng cần thiết phải sưu tập, trưng bày thêm các vật phẩm phi bưu chính.

          - Nếu muốn cho bộ sưu tập “bắt mắt” hơn thì hãy dành thêm diện tích trưng bày cho số vật phẩm gần gủi với các hoạt động bưu chính như; bưu thiếp, Card Maximum, nhãn tem, thẻ điện thoại…

          * Phe tán thành ủng hộ: gồm một số nhà sưu tập trung niên, đông đảo thanh, thiếu niên muốn thoát khỏi sự gò bó, chật hẹp, nêu lý do:

          - Cùng một chủ đề, loại sưu tập mở khởi sắc, lôi cuốn hơn loại sưu tập truyền thống khác nhờ tính đa dạng của vật phẩm phi bưu chính có liên quan.

          - Bộ sưu tập mở sẽ “thuyết phục” hơn nếu có kèm theo các vật phẩm phi bưu chính là chứng tích, kỷ niệm … liên quan với vật thể, nhân vật, sự kiện lịch sử …

CÁC BÀI HƯỚNG DẪN KHÁC

V. Một số thuật ngữ liên quan
Sưu tập bưu thiếp cực đại
Sưu tập tem một khung
Sưu tập tem hiện đại
Sưu tập tem lịch sử Bưu chính
Sưu tập truyền thống
Hướng dẫn sưu tập tem chuyên đề
Phân loại sưu tập tem
IV. Hướng dẫn cách thức sưu tập tem - Những điều cần thiết trong sưu tập tem
Tem quý và hiếm
Tem giả - Tem ngụy tạo
Chất lượng của tem chơi
Phân loại tem Bưu chính
III. Sự hình thành sưu tập tem và tem Bưu chính trở thành tem chơi
II. Sự ra đời của tem Bưu chính Việt Nam
I. Lịch sử tem Bưu chính