HƯỚNG DẪN SƯU TẦM TEM

II. Sự ra đời của tem Bưu chính Việt Nam


            Ngày 19/8/1945, Cách mạng thành công. Ngày 02/9/1945, tại quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã long trọng đọc tuyên ngôn độc lập khia sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; mang lại nền độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân, đồng thời cũng mở ra một kỹ nguyên mới cho tem Bưu chính Việt Nam

            Những ngày đầu cách mạng thắng lợi, do những điều kiện kinh tế chính trị và in ấn còn hết sức khó khăn, ngành Bưu điện chưa có điều kiện phát hành tem mới, nhưng nhiệm vụ đặt ra là phải đảm bảo thông tin liên lạc, nhất là các hoạt động Bưu chính để phục vụ nhu cầu giao lưu tình cảm của nhân dân. Nếu lấy tem chế độ cũ để sử dụng thì không phù hợp nghiệp vụ, không đúng về mặc chính trị. Ngành Bưu điện ViệtNamđã trình Chính phủ cho phép in đè tiêu đề: Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH) lên tem Đông Dương của chế độ thực dân Pháp để sử dụng tạm thời. Một số mẫu tem in đè tiêu đề “Cứu đói”, “Dân sinh”, “Quốc phòng”, Binh sỹ bị nạn”.. thể hiện những nhiệm vụ chính trị cấp bách của Đảng và Nhà nước ta. Trên các mẫu tem này có phụ thu cứu quốc gây quỹ cho các tổ chức xã hội hoạt động vì những mụch đích trên. Những dòng chữ và hình ảnh cũ trên con tem Đông Dương đều được ghạch bỏ hoặc in đè lên.

            Nhiều nước trên thế giới cũng đã dùng cách này để có ngay những con tem Bưu chính của mình.

            Tổng cộng ngành Bưu điện đã sử dụng 53 mẫu tem Đông Dương của Pháp phát hành từ năm 1941 đến 1944 in đè với 13 loại tiêu đề khác nhau, thành 57 mẫu tem tạm thời của VNDCCH theo các sắc lệnh của Chủ tịch Chính phủ VNDCCH hoặc Nghị định của Bộ trưởng Bộ giao thông Công chính.

            Sau ngày 02/09/1946, một số con tem Đông Dương in đè vẫn được tiếp tục sử dụng một thời gian nữa cùng với những con tem mới do Chính phủ nước VNDCCH phát hành.

 

Tiêu đề 1: (10 mẫu) VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA

  Tiêu đề 2: (19 mẫu) VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA

BƯU CHÍNH

 

Tiêu đề 3: (9 mẫu) VIỆTNAMĐỘC LẬP TỰ DO HẠNH PHÚC

 BƯU CHÍNH

 

Tiêu đề 4: (09 mẫu) VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA

ĐỘC LẬP TỰ DO HẠNH PHÚC

 

 

Tiêu đề 5: (1 mẫu) VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA

ĐỘC LẬP TỰ DO HẠNH PHÚC

BƯU CHÍNH

 

Tiêu đề 6: (05 mẫu) Giá mới – tiền Việt Nam

 

            Thấy rõ được tầm quan trọng và ý nghĩa chính trị của con tem Bưu chính, nên ngay từ những ngày đầu lập nước, mặc dù trong điều kiện và hoàn cảnh vô cùng khó khăn, cùng lúc phải đương đầu với thù trong giặc ngoài, nạn đói , nạn dốt,... Chính phủ đã ra sắc lệnh, cho phép Nha Bưu điện Việt Nam “In và phát hành một thứ tem mới”. Sự kiện này đánh dấu một bước tiếnquan trọng của tem Bưu chính Việt Nam.

            Năm 1946, kỹ niệm lần thứ nhất Cách mạng tháng Tám thành công và ngày Quốc khánh 02/9, Bưu điện Việt Nam phát hành bộ tem gồm 5 mẫu (trong đó 2 mẫu có phụ thu cứu quốc ủng hộ quỹ quốc phòng) thể hiện chân dung Chủ tịch Hồ Chính Minh theo Săc lệnh số 172/SL, ngày 27/8/1946 của Chủ tịch Chính phủ (do Bộ trưởng Bộ Nội vụ Huỳnh Thúc Kháng ký thay).

            Bộ tem do họa sỹ Nguyễn Sáng thiết kế, hình ảnh Bác được thể hiện rất tinh tế, trang trọng. Khung tem là dòng chữ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịc Hồ Chí Minh, Bưu chính và những hoa văn đường vòng tròn với những ngôi sao năm cánh làm nổi bật hình ảnh của Hồ Chủ Tịch: trán cao, mắt sáng, hiền hậu, kiên nghị. Các mẫu tem đều được in tại nhà in Việt Nam ấn thư cục trên giấy Tàu bạch.

            Đây là bộ tem đầu tiên của Bưu chính Việt Nam hoàn toàn do ta thiết kế, in ấn và phát hành, mở đầu giai đoạn phát triển mới của tem Bưu chính Cách mạng Việt Nam.

            Vì những căn cứ trên, bộ tem này có một giá trị to lớn trong lịch sử tem Bưu chính Việt Nam và được coi là bộ tem tiêu biểu nhất của Bưu chính Việt Nam.

            Ngay từ khi mới ra đời, bộ tem đã được các tầng lớp nhân dân yêu mến và quan tâm chú ý. Không những đẹp về hình vẽ, phương pháp in,... bộ tem còn có ý nghĩa về chính trị, kinh tế, xã hội, ...

            Có lẽ nhiều người chưa biết tác giả vẽ mấu bộ tem đầu tiên đó là ai. Khi được giao nhiệm vụ này, họa sỹ Nguyễn Sáng (quê ở Mỹ Tho – Tiền Giang, tốt nghiệp Trung cấp Mỹ thuật Gia Định và trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương Hà Nội), đã suy nghĩ và trăn trở thể hiện thành công hình ảnh Bác Hồ - vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam.

 

 

CÁC BÀI HƯỚNG DẪN KHÁC

V. Một số thuật ngữ liên quan
Sưu tập bưu thiếp cực đại
Sưu tập tem một khung
Sưu tập mở
Sưu tập tem hiện đại
Sưu tập tem lịch sử Bưu chính
Sưu tập truyền thống
Hướng dẫn sưu tập tem chuyên đề
Phân loại sưu tập tem
IV. Hướng dẫn cách thức sưu tập tem - Những điều cần thiết trong sưu tập tem
Tem quý và hiếm
Tem giả - Tem ngụy tạo
Chất lượng của tem chơi
Phân loại tem Bưu chính
III. Sự hình thành sưu tập tem và tem Bưu chính trở thành tem chơi
I. Lịch sử tem Bưu chính